FRIESE PLAA.TSNAMEN.
 

1
 

            Friese plaatsnamen. *)



          Tegelijk  een  Irijdrage tot  de

Oude Aardrijkskunde  van de  provincie Friesland.
 

  Bloot  namen  optegeven is niet altijd genoeg. Hoe maakt men daarmee

uit welke plaats er  bedoeld  is?  Meestal kunnen de kerkelijke, rechterlijke

en  burgerlijke aangelegenbeden  daarin helpen. Ook kunnen de namen  van

personen  dienen  om  de  bedoelde plaatsnaam onder  gelijkluidende aante-

wijzen; of uit die kan blijken dat b.v. de streek twee  verschillende bena-

mingen  bad *).  Of ook,  door namen  van andere plaatsen, die als in de

buurt gelegen genoemd worden,  kan men met  waarschijnlijkheid uitmaken

welke plaats bedoeld is.

  Grenzen zijn zonder nadere aanduiding bijna nooit nittevinden; trouwens,

zij  waren 't vaakst onbepaald; een onoverkomelijk  veen b.v.  was de grens;

over  de eigendom  daar van kon getwist: zo  wordt  'Ruthna'  a)  nu  bij

Staveren, dan bij Bornego gerekend.

  Ook  de etymologie  kan  vaak  niet opgegeven,   zonder  veel te kennen

van wat ik daar  zo  even  opnoemde.

  Ik  beperk  mij  daarom  in  dezen niet tot de 'namen* alleen; maar oiteer

vrij breedvoerig.

  Door deze brede citaten ook in hun  geheel te bespreken,  heb ik tevens

gelegenheid  enige mee-delingen  te doen over Oudfriese aardrijkskunde, in

de  uitgebreidste  zin; zo kan  ik daardoor b.v. wijaen op de langzaam zich uit-

breidende ontginning van de veengrond 3). Hit  die  citaten  blijkt nog meer.

Tel eens het  aantal runderen,  dat  jaarlijks aan  een  klooster moet opge-

bracht;  bedenk  daarbij dat  maar een klein  deel  van de friese grond aan

dat klooster  plichtig was; —'twas in de eerste tijd toch van de kerstening

dezer  landen; — kan  men  dan   nog blijven  menen:  in  die tijden waren

deze  streken noch zeer ongecultiveerd ?



  *) Dit is geapeld naar de Voorstellen tot Vereenvoudiging van de nederlandse spelling [: e en

o in open lettergrepen altijd e  en  o; niet-gehoorde ch na s (voor  onbetoonde lettergrepen)

is weggelaten, evenals de n in de  verbuiging; nog is naar de  uitspraak noch geechreven],

  1) Zie beneden, 'Silva'. [Vgl. het Register i. v.]

  2) Zie 't Register.                    3) Zie 't Register  i. v.  Veenontginmng.

      IV.                                                          1