863
 

DECRETI SECUNDA PARS CAUSA XXIL QUEST. I. e. 7-14.
 

864
 

C VII. Per Deum iurare permittitur, ne per idola iureiur.
Iiem leronimus in IJieremiu, [ad e. 4.]81 a
Et iurabunt*, uiuit Dominus in ueritate, et in iudicio,
et in82 iustitia, et benedicent eum gentes^3^ ipsumque lau-
dabunt. Quomodo ergo84 euangehum iurare nos prohibet?
Sed hic85: iuramentum86b, pj-o confessione dicitur, et ad
condempnationem idolorum, per que iurabat Israel. Deni¬
que auferuntur ofifendicula, et iurat87 e perDominum88, quod¬
que dicitur: „uiuit Dominus;" in testamento ueteri iusiu¬
randum est ad 89 condempnationem mortuorum, per quos
iurauit 90 d omnis idolatra 9i e.

C Vili. Infirmis iurare conceditur.
Item leronimus super Mattheum in lib. L, [in e 5.]92a
Considera, quod93b Saluator non per Deum iurare pro¬
hibuerit 94, sed per celum, et per 95 e terram, et per 96d iiieroso-
limam, et per caput tuum. Et hoc quasi paruulis fuerat lege
concessum, ut quomodo uictimas inmolabant Deo, ne eas
inmolarent idolis, sic et iurare permitterentur in97 Deum;
non quod recte hoc facerent, sed quod melius esset98 Deo
id exhibere quam demoniis99e.

C IX.    Excommunicetur clericus per creaturas
pertinudier iurans.
Iiem ex Concilio Cariaginensi IV., [e. 61. et 62.]i99
Clericum per creaturas i9i iurantem acerrime obiurgan-
dum;  si perstiterit in  uicio,  excommunicandum.    Inter 192
epulas uero cantantemi93 supradictae i9i sententiae seueri¬
tate cohercendumi95a.

C X.    Clericus deponatur, laicus anathemaiizetur,

per capillum uel capuf^^ Dei iurans.

Item Pius Papa^'^'^*.

Si quis per capillum Dei uel caput 108 iurauerit, uel alio
modo blasphemia contra Deum usus fuerit, si exi99a eccle¬
siastico ordine estii9, deponatur; si laicus, anathematizetur.
Et si quis per creaturas mb iurauerit, acerrime castigetur,
et iuxta idii2, quod sinodus diiudicauerit, peniteat. §. i. Si
quis autem 113 talem hominem non manifestauerit, non est
dubium, quin diuina condempnatione coherceatur. §. 2.
Et 114e si episcopus ista emendare neglexerit, acerrime ii5
corripiatur.

II. Pars. Gratian. Queritur, tpiis mugis teneuiur, an ille,
qui per Deum, an ille, qui super sacru enungeliu iurat? Huic
questioni lohunnes Crisostomus respondet, dicens'^^^:
 

C XI. Non est maius per euangelia'^^'^ ^, quum per
Deum iurure.
Si aliqua causa fuerit, modicum uidetur facere qui iurat
per Deum. Qui autemiisb per euangelium, maius aliquid
fecisse uidetur. Ouibusii9c dicendum est: Stulti 120, scri¬
pturae propter Deum sanctae 121* sunt, non Deus propter
scripturas.

C XII.    Non solum in altari uel reliquiis, sed etiam iti
communi loquela periurium caueaiur.
Iiem leronimus^'^'-^*.
Habemus in lege Deii23 scriptum'24;   „Non periura-
bisi25a in nomine meo, nec 126 poUues nomen Deii27 lui 128 in
uanum."    Ideoi29  ammonendi sunt omnes,   ut   diligenter
caueant periurium, non solum 139 in altari seu sanctorum re¬
liqùus, sed etiam 131 in communi loquela.

C XIIL    Non prohibet Deus iurare'^^^'^.
Iiem Ysidorus Senientiarnm lib. Il, [e 3i.]i33
Non  est contra Deii34   preceptum   iurare;   sed  dum
iurandi usum facimus, periurii crimen incurrimus.

C XIV.    Iuratio non esi peccatum.
Item Augustinus de uerbis Apostoli, sermone 28. [al. 30.]i35

Si peccatum esset iuratio, nec in ueteri lege diceretur 136;
„Non periurabisi37a; reddesi38b Domino-^39e iuramenta
tua."i49 Non enim peccatum preciperetur 141 nobis. /iemi42d;
§. I. Non uobis dicimus, nos non iurare. Si enim hoc dici¬
mus, mentimur. Quantum ad me pertinet, noni*3e iuro,
sed quantum michi uidetur, magna necessitate conpulsus,
cum uideo 144^ f, nisi faciam, michi non credi, et ei, qui michi
non credit, non expedire, quod non credit. Hac perpensa
ratione et consideratione librata cum magno timore dico:
„ Coram Deo," aut, „ testis est michii'i5g Deus," 146 aut, „ scit
Christus, quod sic esti47h in rneo animo," et uideo, quod 1^81
plus est, idi*9 est quod 15» k amplius est quam est est, non
non. Sed hoci5ii quod est amphus a malo est, non iurantis,
sed non credentisi52ni.

111. Pars. Gratian. Ex premissis colligitur, quod iurure
non est peccatum ; non iamen tamquum bonum est uppetendum,
ne consuetudine iurnndi labam.ur in periurium. Sed cum dicatur
procedere a malo non credentis, uidetur, qnod, etsi iurare pec¬
cuium non sit, iuramentnm iamen recipere malum sii. Sed
nomine mali non maliciu, sed penu peccati intelligitur. Ex penali
enim infirmitate increduliias illu processit,  quu ad iurandnm
 

EDITIO   ROMANA.

Causa XXII. Quest. I. e. 7. a) super Hieremiam b) iurabis e) iuratur d) iurat e) idololatra — e. 8. a) in:
dee.s'i b) quod hic e) ei d) per: dee.si e) daemonibus — e 9. a) coercendum decernimus — e. 10. a) in b) creaturam
e) Sed — e. II. a) evangelium b) autem iurat e) Quibus similiter — e 12. a) peierabis — e 13. a) iurare sed
peierare — c.14. a) peierabis b) reddas e) autem Domino d) Item infra e) non: dee.si f) videro g) michi : dee.s-i
h) Christus sic esse   i) ei k) quia   1) hoc: deest   m) malo est, etsi non a malo iurantis, a malo est non credentis.

NOTATIONES    CORRECTORUM.
 

C. VII. * Et iurabunt: Apud Hieremiam cap. 4. legitur; ei iurabis;
verum quìa est initium capitis, non est mutatum, sed paulo post repositum
est; Miraftis, ubi antea legebatur: iuramentum.

C. X. * Simillima his habentur Novella 77. apud lulianum antecesso-
rem, sed non prorsus eadem.    Quare apud Ivonem Novellae locus affertur
 

p. 12. e. 32., hoc autem caput refertur e. 27. ex decretis Pii, quemadmodum
et apud Burchardum.

C. XI. * Sanctae: Sic est emendatum ex aliquot vetustis, et ori¬
ginali, et Polycarpo.    Antea legebatur; factae.

C. XII. * Burchardus et Ivo citant ex dictis Hieronymi, apud quem
non est inventum, sed in Capitularibus lib. 1. cap. 63.
 

Causa XXH. Quest. L can. 7. 81) ABCBff ;—ad e. 4. ». 2. — Peir. io«i6. Sewi. i. 3. disi. 39. 82) in: deesi; Affffff 83) add.; omnes: ff ffdd. ffas.
Lugdd. IL HI. 84) et: orig. 85) hoc: BDFGHEd. Arg. 86) Codd. etEdd. coll. o. 87) Codd. coll. o.pr. C(iurant); — orig. 88) add.: Deum: B Edtl coll o.
pr. Arg. 89) et ad: Edd. Arg. Bas. 90) Codd. coll o. 91) ib. || can. 8. 92) Codd. coli o.; — adv. -ii. sqq. wo. 30. Ed. Migne. — Ivo Decr. XII, 6.; Ivo
Pan. XIII, 87.; CoU. tr. ff. HI, 22, (23,) 6.  —  Pei. Lomb. Setti, lib. 3. disi. 39.        93) Codtl et Edd. coll o. Ivo Decr. Pan. Coll tr. ff.          94) prohibuit: BC Edo',

coll. e 95) A Ivo Decr. Pan. CoU. tr. ff. 96) Codd. coll e Ivo Decr. Pan. CoU. tr. P. 97) per: AF Edd. coll. e pr. Arg. 98) est: ff Edd. coll. o. Ivo Pan.
99) Codtl. et Edd. coll o. Ivo Decr. Pan. CoU. tr. P. ; add.: idolis vel; Ivo Pan. \\ can. 9. 100) e. 74. 75. Statuti, eccl. antiq. — cf. ad e 9. Dist. XVIU. — ap.
Bruns I, 147.; in Hisp. e 61. 63. — Beg. I, 157.; Burch. II, 175.; Ivo Decr. VI, 266. 261.; CoU. tr. P. II, 18, 60. 61. 101) creaturam; 7»o 102) Aws. ded. Y,
87. 88.; Beg. I, 152.; Burch. II, 170. 103) clericos cantantes: Beg.; clerici cantantes; Burch. Ivo: clericum cantantem: Ans. ded. Coll. tr. ff. 104) accerrime
obiurgandum si perstiterit in vicio excommunicandum : Hisp. (sed Grat. lect. est in varietate lectionis) ; — ab officio detrahendos : Beg. ; ab officio detrahendi
sunt: Btirch. Ivo Decr. 105) ABCDF oriq. Codd. Hisp. Coll. tr. P. ; coh. decrevimus: jBffff || can. 10. 106) per caput: ABD 107) — Jaffé no. XLV. — cf. poen.
Botn. II, 10. ; — Burch. Xll, 15. ; Aws. XI, 72. (71.); Ivo Decr. XII, 72. ; CoU. iredec. ff. X, 64. ; Polyc. Yl, 10,2. 108) per caput; C Ivo 109) ABCD Atts. Ivo Poli/e
110) sit: Aws. Ili) Codd. ei Edd. coll. o. Burch. Ans. Ivo 112) hoc: ffffff 113) aut.: deest: Ivo 114) Cotld. coll. o. Edd. Arg. Bas. Burch. Atis. ho Polyc. ;
Quodsi; Turrecrem. 115)asynodo; Burch. Ans. ho Polyc. || can. 11. 116) Imo auctor operis imperfecti hom. ii. in e 23. Matth. — Polyc. Yl, (11,) 10, 2i.
(can. : multi siquidem ; cotiiin.) ; Petr. Lomb. seni, l 3. dist. 39. 117) ABCDF 118) Codd. et Edd. coll. o. Polyc. 119) ib. 120) stultis ; Polyti. 121) factae : Bff
Edd. Bas. Ltigtld. IL IH.; deesi; Polye || can. 12. 122) imo e 63. Capitul. eccles. ao. 789. — (Anseg. I, 61.); — ffe^r. II, 315. (ex capit.); Burch. XII, 2. (ex dictis
Hieronymi) ; — causa falsae inscripiiotiis est antecedens Beginonis caput — ho Decr. XII, 59. ; Polyc. VI, 10, 20. — caw. ap. omnes contin. — 123) Domini :
Beg. Burch. ho 124) Levit e 19. v. 12. 125) Codd. coll. o. orig. Burch. Ivo Polyc. 126) non: Bffff 127) Domini Dei: orig. Beg. Burch. ho 128) odd.; et ne
assumes nomen Dei tui: orig. Beg. Ivo Polye 129) ideoque; ffffff; add.: omnino: orig. 130) add.: s. evangelio vel; orig. 131) et: orig. Burch. ; deest: Ivo ||
can. 13.    132) Codd. coll. o.           133) wo. 2. — Burch. XII, 10. (can:  sicut mentiri;  cont);  Ivo Decr. XII, 7.;  Ivo Pan. Vili, 88.;   Coli. ir. F. Ul 22, (23,) 7.;

Polyc. VI, 11, (10,) 23. (ut ap. Burch.; can. coni.) 134) Domini: Ivo Pun. || can. 14. 135) serm. XXXIIL : EO ; XXXIV. : C; XXXVIL : ff; XXXVIIL: ff ; —
Sermo 180. wo. 4. Ed. Maur. — Ivo Decr. XII, 8. ; ho Pan. Vili, 89. ; CoU. tr. P. IH, 22, (23,) 8. 136) Levit e 10. ». 12. 137) Codd.coU. o. orig. Ivo Decr. CoU. ir. ff.
138) Codd. ei Edd. coll. o. pr. Par. Lugd. I. ; — orig. Ivo Decr. Pati. CoU. tr. ff. 139) Codd. et Edd. coll. e pr. Lugdd. IL IH. Coll. ir. ff. i4o) iuramentum tuum :
orig. Ivo Decr. Pati. Coll. tr. P.; iusiurandum tuum: Corr. 141) praeciperet; Ivo Pati. 142) Codd. coll. o. ho Pan. Coll. tr. P.; — no. 10. i. e. Polgc VI, 10, 16.
(caw.; quae autem scribo) 143) Codd. et Edd. coll. o. Ivo Pan. Polqc. 144) Codd. et Etld. coll. o. Ivo Pan. Polyc. 145) Codd. et Edd. coll. o.Ivo Pan. 146) finis
canonis: Polyc lil) Codd. ei Edd. coll o. Ivo Decr. 148) ABCDF 149) id est : deesi: Coll tr. P. 150) ABCF ho Decr. Pan. Coll tt: ff. 151) Codd. et Edd. coU o.
pr. A ; — Ivo Decr. CoU. tr. ff.   152) Codd. ei Edd. coU. o.