663
 

DECRETAI,. GREGOR. IX. LIB. IV. TIT. L DE SPONSALIB. ET MATRIM.
 

664
 

CAP. VH.i
.SI aliqui, apli ad matrimoniura, contrahunt per verba oiiscura,
verborura IntoUoctum sequi lenentur.

Idera Cantuariensi Archiepiscopo^.
Ex lillerìs, quos super causa motrimonu cuiusdam iuvenis
E. nomine, et Marìae filìae Gileberti^ de sancto Leodegarìo trans-
misistì, sollidiudo^ nobìs innotuit, quam in ipsius negolii examine
servasti. Quia vero absentibus partibus veritatem nequidmus
plenai-ie indagare, nec causam ipsam ad te remìliere, a quo pars
mulìeris ad audieniiam nostram nosdtur appellasse: eam venera¬
bUibus fratrìbus nosii-is 'Wintoniensi'', Hei-fordend et Batlioniensi
episcopis duxmus commìliendam. Ideoque fratei-nitatì iuae per
apostolica scrìpta praedpìendo^ mandamus, tiuoienus partes
adire eorum praesentìam, quum ab eis fuermt evocatae"^, ei quod
ipsi iudicoverìni inviolabiliter^ obsei-vare contradictione et appel¬
latione cessante compellas. De' hoc aulem, quod circa finem
/iVerarttm consuluisti'", quid debeai observari, quando ti ìn¬
ler aliquos sponsaha contrahuntur, nec intelligit alter ^^ quod
alteras proponit", respondemus, quod'^ inspiciendura est
iudici, SI raatrìraoniura conlracluri ad id faciendum sìnt ido¬
nei scientia et aetate. Quo cognito, si alter"' non intel¬
lexerit ^^^ quod^^ alter proposuit^"*, ad coraraunem verbi
inlelligentiara recurralur-", et cogatur uterque verba prolaia
ìn eo^i, sensu retinere^^, quem solent recte inleiiigentìbus
generare^s. Quod vero quaesivisti, an debeai appellationi de-
ferrì, ubi sub dus praetexlu nosdtur adulterium vel oliud crimen
commìtiendum consullaiionì tuae breviter respondemus, quod uM^
notorium essei adulterium vel oliud crimen commiltendum^^, sì
appellationi inierposìiae deferretur^, deferrì nollemus^'^. Nolu¬
mus enim^^ ìncestus vel adulterii matei-iom aliquibus ministrare.

Cap. vni.i
Inter Bpousam et consanguineos eponsi orilur  impedimenlum  publicae
bonestatle, impediens et diriuiens matrimonium Inter eoe contrahendum.

Idem Vìgìlìensì^ Episcopo.
Sponsara auleraS alterius, raaxime*' si est nubili aetati
proxima, nullus con sangui ne or ura ahquo modo^* sibi polest
matrimonio copulare.

CAP. IX.l

Si vir et mulier Invicem promiltunl, quod ah eo tempore ee prò conlugibus

habebant, contractum eet matrimonium de praesentì.   H. d. et est casus

notabilis.

Idem Abbatìbus sancti Eadmundì^ et Demer^.
Ex parte C.^ mulìeris nobisó intimatum est, quod An¬
dreas sibi coram sacerdote quodam'' ei diacono, et alììs plerisque
iam clericis quam laicis ad hoc convocatìs, iuraraentum prae¬
stitit'', quod earaS ab eo terapore prò coniuge teneret, et ei
sicut uxori suae"* fidem servarci. Ipsa quoque eidemio
Andreae iuravit'i, se illura prò marito habiturara, et fidera
ei tanquam viro proprio servaturam. Quo faclo in eadem
domo dìu cohabitanies^'^ din liberos procreaverunl. Procedente
vero lempore praenorainalus'3 A.^* contra iuramentum praesti¬
tum rehquil eandera^^ et filios ex ea procreatos, et ab eorum
cohabitatione recesdi.   Quia igitur nemìni hcet uxorem suara
 

Tit. I. Cap. vn. 1) Restituium ex App. VI,20,; Lips. UX, 30.; Bamb.
LI, 13.; (7ass.LVln,19.; Comp. Le. 6.ft.t.(4,l,) 2)1159-81,—Ja#e>!0.8360.
3) GlUbertl; Aa; Gìsilberli: Q; Gnmberli: FRicht         4) add.: tua; PQR

ÒìVf.: Q 6) praesentibus: Ornale; deesi: Aacl Richt. 7) convocatae; Ab
») inv.: deesi: QR 0)App.XLI,3. 10) consulere volnisU: 0 li) quam inter
alioe: ib. 13) alller quara: R l3) aline: ii 14) proposnerit 15) boc tuam
volumus discretionem tenere, quoniam (quomodo: ^) inspìc; Coli. citt.
lejallas: Ae,-velaliler: Afl;aItler;CtoK,reH, 17)inte!Ieicit; iùiV 18) quam ; 0
19) proposuerit: GAOPQ; proponit; FM 20) recuixant: FQ 21) eo; deest:
Codd. colt AQB 22) recipero; R; recipere ot retinere; P; recljiere et
tenere; B 23) finis canonis; 0 24)nisi: Ab 25) comm. si appellatio
inturponeretur appellationi ole: P 26) deferatur ei autem notorium: Ab;
deterlur: R      27) nolumue; Aa      23) antera: Ali.

Cap. vm. I) RestiiHtum raApB.VI,4.; iiìis. LIX, 34.; Bonii. LI, 21. ;
Cass. LVHI, 22.; Comp. I. e. S.h. t. (4,1.) 2)WÌK.ep.: AiP; Vìgon.: R;
VìgllensI; Ai; Norvicensi: 0,- lìisei-, deesi; 0; —add, ; P. C: ConBUluili S;
Quum eit Romana; AP; Sìcut Itomann; Q; ~ cf. e. 10. de st'ni. (5, 3.)
3) ant.: deesl: Bicht 4) max.: deest: GCoit.ciU. 5) aliqnando; FGHIK
Colt citt

Cap. IX. 1) Hesi('ÌHÌHin ei App. VI, 25.; Xips. LIX, 3B,; Bmi*. LI, 43. ;
aws. LVIU, 24.; Comp. I. e. S.h. t (4, 1,) a)Cadraundi: P; Bdmundi:
OB; C: Q 3) Deraefeia: Ao; De llunesia: Ab; De Meresìa: Ac; De
Moscia: Al; de liamesla; OPR; D.: Q; — 1159—81. — Jaffé no. 3934.
4)Emiiiae: AaclQ; Emmao: OPper ioiiiin; E.: LbAbk; N.: R          5) nob.:

deesi; GM; auribue nostrie; Colt. eitt. 6) quod. : deesif; Q 7) praeetiterit;
OR 8) ipsam; 0 9) euae: deesi; FOSIKMAahl IO) eid.: deest: 0
11) praestito Iuramenlo promìsit: Colt ciit 12) habilantos; Ab 13) prae¬
diclus; GO; praem em oralus : 0 14) Andreae; LaAOQ 15) praenomìna-
tamEmmam(£minam; AIQ; E.; AtiP,- N. ; R): Coltcitt 16) vel: deest
eliam: PQR 17) eundem .. . raoueatia (adranneatìs; QR) etudiosìus (dili-
gontiua; R); Cott ciit      18)tractet; 0      19) mon____cugat.: deesl: OPQR
 

l sìne manifesta causa fomicationis dimitiere, el tunc eara
sìbì [t-e/JiG reconciliare debet, aut ipsa vivente continere,
nec nos sustinere debemus, ui praediclus Andreas iuramenti
praestìti religionem infi-ingal, discretioni vestrae per apostolica
scrìpta praedpìendo mandamus, quatenus, rei verìtate dilìgen¬
lìus inquidta, sì, proui superius dictum est, ila esse inveneriiis,
eundera" Andream, ut suae saluli consulens, ef superinducta,
quam habei, prius dimìssa, ad uxorera suam redeat, et eam
maritali affeciione perlractet^^, el reatum suum condìgna saia-
gol jioeniteniia expiare, monìtione" praemissa per ecclesiastì¬
cara censurara cogalìs. Quodsì commonitioni vestrae acquie¬
scere forle nolueril vos eum ci superìnduciam omni occo.done ei
appellatione remota'^ excommunicationis vìnculo innodelis, et
usque ad dignam'^^ satisfactionem proecijnalis abomnibus^'^ sicui
excommunìcotos cauiìus'-^ ediari.

CAP, X.I
Qui iuravit cum aliqua coutrahere, i

Idera Pictavìensi Epìscopo^'.
Ex literis venerabilis fratri nosiri Silvani^ episcopi acce¬
piraus, quod, quura duo nobiles viri sui episeopaius, G.^*
scìlicei de Monstraó et B.^ de A/aurìlania'' fihos et filias ìm-
pubescenles haberent, el spe pacìs inier eos concìHondae^ ila
Inter se convenerunt^, quod eosi<> niutiits adinvicera raalri-
moniis copularent^i. Et hoc tara patres, quam fihi sub
iuraraento se promisere ^^ faciuros, inter'^ quos sìquidera
G. fihara alterius'^, conseniiente patre, se semel ei ilerum
iuravit ducere'^ in uxorera. Quo"' volente ad aha vota
migrare, eum episcopus compellere voluit, ut quod iuraverat
adimpìeret. Ipse ad audìentiam nosirom appellavii, et, oliera
parie nuncium suum od nos^'' destinante, ipse nec venit, nec re¬
sponsalem aliquem prò se transmisit Quia igitur praedicto G.
periculosum 1* est^^, contra suura iuramenlum venire, frater¬
nitati luae^o per apostolica scrìpta praecipiendo mandamus,
quatenus, quum exìnde fueris requidtus, ulramque parlem ante
tuam convoces praeseniiam, ei, rationìbus hìnc inde plenius audilis
ei agitalìs^^ si hoc^Ji* tìbi constìlerit, eum raoneas, el, sì non
acquìeverìt monitis, ecclesiastica censura compellas, ul
ipsara, nisì rationabilis causa obstiterit, in uxorem recipial,
el raarilali affeciione pertractet. Sì vero rationabilem causam
praelendere voluerit, eam cum^^ omni diligentia et studio audias,
et fine canonico omnì appellotione cessante decìdas. Celerum si
legitime monitus^^ iudicio tuo parere^-' coniemserii eiim^f et pa¬
trem^'', d fovere ipsuin in sua malitia praesumserit, excommiinìca-
tioiiìs vìnculo asiringas ei in tota lerra ìpsorum^^ omnia didna
praeler baplisma^^ parvulorum el poenileniias morientium pro¬
hibeas officia celebrari.

CAP. XI, 1

Per censuram ecclesiaslicam pater corapeliitur rcstiluci-e flllo eìus uxoi-em,

quam iniusle detinuit vel detinet.

Idem Archiepiscopìs^, Episcopis^ et  alìis Prae¬
latis per Anglìam conslitutìs.
Non est vobìs, sicut arbìtramur, ìncognitum, quahler
 

20) cessante: OK 21) condignam: Ab 23)ab (ab; deest; O)iiomiiilbus; Oi'
23) cant, : deesi; Ab.

Cap. X. 1) flesiiiiiiiim ex App. VI, 26.; Lips. UX, 31,: Bamb. U, 24.;
Cass. LVm, 25.; Comp. Lc.9./i.i.(4,l.)     2) Plclavensì: FAJQ; — 1159—81.

— Jaffé no. 9118.         3)Silvaten,; Lb; Sii vana te ren : M; SIIv.: deesi; Ab;
Salvon.: Aac; Saluton.; .4:1:: Salvonon.; Ai; Sanxonis; 0; Savon.: P;
Salveld.: Q; Senonen,; R; leg. vid.: Sanotlonen. — Sot'iiies — 4) W.:
WCDii. oi-il.,-V.; GHK         5) Monstrand.; Aact: Monteradre: AJi.-Monit.;
At; Monda: 0; Monslranda; P; Monlandra: Q          C) R.; I.b; IL: FNR
7) Maurìtonia: Q S) reconcìlìandae; Ab 9) convenerlnti JITAiP; con¬
venìrent; U 10) filìos et filias: CoU. ciit 11) socìarenl: l'b. IS) pro-
mìseriut.; Aal 13) Inter qnos quidem a. prioi-is fiìius fillaiu : 0 14) prau-
dictì B, (H.; R) Colt ciit 15) recipere: AackOPQB: accipere; Abl
IS) Quomqne ipso volente ad alia vota (alia voi.: deest: Ab) migrare, eum
episcopus sub dìslriclione anatheraatis compellere voluit, ut secundum
qnod iuraverat, filiam praedicli B. traduceret in uxorera: Colt ciit. 17) ad
nos: deest; Ab 13) periculum; OR 19) exsistit: AbPQR; exBlìlit: 0
SU) veelrae: AbcQ 21) cognitis; Aac; agnitis; Q 22) si libi const,, quod
praefatos G. praestito iuramento flrmasset, quod filiam memorati B. (H.;
QR) ducerei in uxorem, eum moneas (commonealls: R) et auclorilale nostra
dislricle compellas (compellatis: R), ut ijisam (eam; B), nisi rationabilis
causa CKstilerit (resliteril: P; obstiterit: Ab), in ux. etc. ; Colt ciil. SS) cuiii
omni: deitl: Ab S4) add.: vei citatus: R 25) add.: aut ad praesentìam
tuamvenìre: ib.    2G)elcum; .\b   27)oum; Q   28)eornm: .lb   29) baplls-

Cap. SL 1)iicsti'tutiiiiieiflivff. ap.BoiigueiRec.XV.iHO.;Lips.UX,51.;
Bamb. LI, 34.,- Cass. LVIII, 35. ; Camp. 1. e. 13. ft. i. (4,1.) 2) venerabll,
fratrib. (ven. fr.; deesi; Coli, ciit.) archi episcopis, opiecopis (deest; Aabij) et
dilectis aUis euie (et.,. suis: iteesi; Colt alt.) abbalibus el aliis eccleeiamm
praelatis et universo clero per Angiiam et clsmarinam (eismarìtanam : Ai)
terram illuElrls regis Anglorum constitutis: Ciiit. citi, ona,; — 1173—4, —

— Jafféno. asse.      3) et ep, ; FIK