Árbók hins Íslenzka fornleifafélags (1903)

(Reykjavík :  Félagið,  1881-)

Tools


 

Jump to page:

Table of Contents

  Page 13  



aS einhver munur hefur á veriS, enn hitt er óljóst, í hverju sá munur
var fólginn.

Hofid var alt af hús^ vanalega meS garSi eSa girSingu í kring.
Hverju goSorSi filgdi eitt blóthús, sem goSinn var skildur uppi aS halda
og pingmenn goSans guldu toll til. Pau hús vóru alt af koHuS hof og
tollurinn, sem pini;menn guldu, hoftollur. Pegar tala goSorSa var ákveSin
um 96<) og skildu vera 39, pá vóru úr pvi jafnmorg (39) »hbfuüJiof'^ á
ollu landinu, eitt luir hvert goSorS. NafniS hbfudhof sínir, aS auk peirra
vóru til onnur hof, sem einstakir menn áttu.^ Aftur á móti er svo aS
sjá, sem hbrgar hafi alt af veriS einstaklegs, enn ekki alpjóSlegs eSlis, eign
einstakra manna, og aS mannaforráS hafi ekki veriS bundiS viS pá. A
einum staS er pó goSatign eSa mannvirSing nefnd i sambandi viS
horg, enn paS er í Landnámu á peim staS, er fir var drepiS á, par sem
pess er getiS, aS PórSr gelhr hafi veriS leiddur í horg asttarinnar, áSur
hann tók mannvirSing. Enn hjer er víst aS eins aS r^^Sa um nokkurs-
konar vigslu til goSastarfsins, og Landnáma víkur ekki aS pví einu orSi,
aS horgur sá, sem PórSur var leiddur í, hafi veriS sama húsiS og hof
paS, sem filgdi goSorSi hans og mannaforráS hans var viS bundiS. AS
horgar hafi veriS einstaklegs eSlis, sjest og á 2 stoSum í fornum norsk-
um logum, er ver munum minnast betur á síSar, enn par er bannaS ein-
stokum monnum aS gera sjer horg til blóta.

Af pví aS hofid alt ai var hús, sem áSur er sagt, hafa menn viljaS
ráSa, aS hbrgurinn, sem var eitthvaS annaS enn hof, hafi ekki veriS hús,
heldur stalh úr steini, reistur par sem hátt bar á, eSa haugur hlaSinn úr
grjóti undir berum himni.^ Vjer skulum ekki neita pví, aS svo hafi ver¬
iS stundum. A paS bendir staSurinn i HyndIuljóSum, sem fir var geñS,
par sem Freyja segir, aS Ottarr hafi gert sjer (Freyju) hbrg hladinn stein¬
um,^ og enn fremur paS, aS orSiS (harug) kemur firir i fornhápisku i
merkingunni ,altari'. Af pví.aS fornmenn pektu ekki steinhús i beiSni,
má ráSa, aS hófundur HyndluljóSa hafi ekki haft hús fyrir augum á peim
StaS, sem hjer er um aS rxña. Enn hins vegar hefur Konr. Gíslason
fullsannaS, aS horgar vóru ekki alt af steinaltari eSa hangar hlaSnir úr
grjóti.^ StaSurinn í Voluspá — »peir er hbrga ok hof | hdtimbrudu« —
og í Grímnismálum —  »hátimbrudum   hbrgi  radr«    —   sínir   Ijóslega,   aS
 

1)    Landn. IV, 7. k. 259. bis. og Vi^b^tir II 334. bis. Fiat. I 249.
bis. í>órSar s. hreSu, útg. GuSbr. Vigfússonar, Kh. 1860, 94. bis. Sbr. Konr.
Maurer, Island 54. bis.

2)    Sjá orSabók GuSbrands Vigfússonar undir orSiuu hdrgr.

•    3)    Hyndlu].   10.    1 líkri  píSingu virSist orSiS vera haft í Fms. V, 239.
bis.:    Olafr konungr braut niór . . . hamra, horga, skóga^ vbtn ok tré.
4)    Konr, Gíslason, Efterladte skrifter I 214.—215. bis.
  Page 13