| from Boethius, Philosophiae Consolationis libri quinque,
ed. Karl Büchner (3rd ed.) 3.12: Story of Orpheus & Eurydice (glyconics),
as sung by Philosophia to Boethius |
|
|
Felix, qui potuit boni fontem visere lucidum, felix, qui potuit gravis terrae solvere vincula. Quondam funera coniugis 5 vates Threicius gemens, postquam flebilibus modis silvas currere mobiles, amnes stare coegereat iunxitque intrepidum latus 10 saevis cerva leonibus nec visum timuit lepus iam cantu placidum canem, cum flagrantior intima fervor pectoris ureret 15 nec, qui cuncta subegerant, mulcerent dominum modi, immites superos querens infernas adiit domos. Illic blanda sonantibus 20 chordis carmina temperans, quicquid praecipuis deae matris fontibus hauserat, quod luctus dabat impotens, quod luctum geminans amor, 25 deflet Taenara commovens et dulci veniam prece umbrarum dominos rogat. Stupet tergeminus novo |
captus carmine ianitor, 30 quae sontes agitant metu ultrices scelerum deae iam maestae lacrimis madent; non Ixionium caput velox praecipitat rota 35 et longa site perditus spernit flumina Tantalus; vultur, dum satur est modis, non traxit Tityi iecur. Tandem: ‘Vincimur!’ arbiter 40 umbrarum miserans ait. ‘Donamus comitem viro emptam carmine coniugem; sed lex dona coherceat, ne, dum Tartara liquerit, 45 fas sit lumina flectere.’ Quis legem det amantibus? Maior lex amor est sibi. Heu noctis prope terminos Orpheus Eurydicen suam 50 vidit, perdidit, occidit. Vos haec fabula respicit, quicumque in superum diem mentem ducere quaeritis; nam qui Tartareum in specus 55 victus lumina flexerit, quicquid praecipuum trahit, perdit, dum videt inferos. |
|
3.10: Philosophia summons to true knowledge (Phalaecean hendecasyllables, |
|
|
Huc omnes pariter venite, capti, quos fallax ligat improbis catenis terrenas habitans libido mentes, haec erit vobis requies laborum, hic portus placida manens quiete, |
5 |
|
hoc patens unum miseris asylum. Non quicquid Tagus aureis harenis donat aut Hermus rutilante ripa aut Indus calido propinquus orbi candidis miscens virides lapillos, |
10 |
|
inlustrent aciem magisque caecos in suas condunt animos tenebras. Hoc, quicquid placet excitatque mentes, infimis tellus aluit cavernis; splendor, quo regitur vigetque caelum, |
15 |
|
vitat obscuras animae ruinas; hanc quisquis poterit notare lucem, candidos Phoebi radios negabit. |
|
| 2.5: Felix nimium prior aetas (Paroemiacs = anapaestic
dimeter catalectic), on a very Horatian theme |
|
|
Felix nimium prior aetas contenta fidelibus arvis nec inerti perdita luxu, facili quae sera solebat ieiunia solvere glande. |
5 |
|
Non Bacchica munera norant liquido confundere melle nec lucida vellera Serum Tyrio miscere veneno. Somnos dabat herba salubres, |
10 |
|
potum quoque lubricus amnis, umbras altissima pinus. Nondum maris alta secabat nec mercibus undique lectis nova litora viderat hospes. |
15 |
|
Tunc classica saeva tacebant odiis neque fusus acerbis cruor horrida tinxerat arva. Quid enim furor hosticus ulla vellet prior arma movere, |
20 |
|
cum vulnera saeva viderent nec praemia sanguinis ulla? Utinam modo nostra redirent in mores tempora priscos! Sed saevior ignibus Aetnae |
25 |
|
fervens amor ardet habendi. Heu primus quis fuit ille, auri qui pondera tecti gemmasque latere volentes pretiosa pericula fodit? |
30 |
|
1.7: Nubibus atris (Sapphic clausula used
as stichos)
|
|
|
Nubibus atris condita nullum fundere possunt sidera lumen. Si mare volvens turbidus Auster misceat aestum, vitrea dudum parque serenis unda diebus mox resoluto sordida caeno visibus obstat quique vagatur montibus altis defluus amnis, saepe resistit rupe soluti obice saxi. Tu quoque si vis lumine claro cernere verum, tramite recto carpere callem: gaudia pelle, pelle timorem spemque fugato nec dolor adsit. Nubila mens est vinctaque frenis, haec ubi regnant. |
|
| [1] Sapphic hendecasyllables correspond in Boethius to the form used in Nero’s time: -È---½ ÈÈ- È -- | |