Mendele: Yiddish literature and language ______________________________________________________ Contents of Vol. 6.042 July 26, 1996 1) Konin (David Herskovic) 2) Oprikhten goles (David Herskovic) 3) Shvitser (David Herskovic) 1)---------------------------------------------------- Date: 25 Jul 96 22:00:27 EDT From: 100114.750@compuserve.com Subject: Konin _Konin: A Quest_ was first published in the UK by Vintage in 1996. The ISBN no is 0 09 940981 X. Vintage is a subsudiary of Random House and I can only assume that they will be publishing it shortly in the USA. David Herskovic 2)---------------------------------------------------- Date: 25 Jul 96 22:00:32 EDT From: 100114.750@compuserve.com Subject: Oprikhten goles Rayshis kol a borikh mekhaye hamaysim far reb Eliyui Yuni. Men hot eym shoyn do nisht gezeyn oder gehert a shok mit yoren in haysen viazoy er hayst iz shoyn geveyn azelkhe vos hoben gemaynt az er iz arof in himel of a fayerdike vogen. Nu, aklal az er iz yo nokh tsvishen ints miz men es toyle zan val er hot a minkacher opshtam (vi ikh) in a minkacher zolt ir visen lot zikh nisht azoy lakht. Es iz do a vertel az lantzet in minkatch hoben zikh os gemisht in sankheyrev's tzaten. Di ingerishe naronim zenen gegangen nokh lantzet in di galitsyaner kep zenen gekimen of minkatch. Shoyn ofen zelben tsat a borikh royfe khoylim far reb Don Leeson. Es iz shtark merkvirdig az reb Don hot bakimen osterlishe koykhes in shpitol in hot bavizen an ofener moyfes in mamesh mekhaye maysim geveyn a yidene mit bloyz a por verter yidish. Nu shtelt akh for ven men zol anfiren yidish in yisroel volten di rayes in derosen fin di kupat kholim neylem gevoren mi(reb)don vead beayr sheyva iber nakht. Ir kimt shoyn tsibislekh op goles mit laynen mane shpasen in ikh hob nokh derval gornisht gezogt. Uprekhten goles dos iz di vort. Dos hot gornisht mit farrekhten. Es falt mir nisht an eynglish vort of dos iber tsi tatchen ober ikh hof men vet farshtayn finem yidish vos ikh mayn. Oprekhten dos iz a sort vort vos men nitst ven men vil zogen viazoy ayner get zikh op mit avoydes hashem. Az men vil zogen of a bal tfile fin yomim noyroim vos far an erlikhe yid er iz ken men zogen 'gay geb a kik vi er rekht op a khodesh elil'. Dos tit badayten az er shtayt of finef sho faren hon, zogt os tehilim yosher vehofikh, lernt op apor blat gemore, khapt a blik in zoyher hakodesh oder kisvay hoarizal in dos iz nokh alts faren davenen. Of a tsvayten ken men zogen 'shtel dikh inter yenems fenster in zayger tsvelef in her vi er tit uprekhten a tiken khatsos'. Dort ken men ervarten tsi heren klogen in vaynen ofen khorben bays hamikdesh. Dos vos reb Eliyui zogt az hant egsistiert shoyn nisht bin ikh nisht azoy zikher. Zol er kimen mit mir of an elal fliger in ikh mayn ikh vel eym kenen ontsaygen apor fin die sort tipen. Zay ostsimoshlen darf men a bazindere artikel. Far ikh gezeygen mikh miz ikh dermanen vi es hot mir ofgeshodert di bayner ven ikh hob gelaynt veygen Fergi do of mendele. Gants eyngland hot gemakht a borikh shepotrani mit shem imalkhis of die tsvay lilisen in in amerike nisht hant gedakht benkt men zikh nokh ir. Zay hoben zikh bayde tsi mazel giget, ginemen kesibes hoben zay vi fiftsik besiles in kekimen iz zikh zay nitamol vi ayns, zay hoben zikh gipakt di peklekh in geforen kan frankraykh anredendik zikh az meshane mokem meshane mazel. Di frantsoysen zay velen zay shoyn geyben tsi leken. Shoyn genik of Shabes Nakhmi! Dovid Hershkovits 3)---------------------------------------------------- Date: 25 Jul 96 22:00:42 EDT From: 100114.750@compuserve.com Subject: Shvitser In the current issue of Kind in Kayt there is a story by IL Perets about two children bragging to each other about their respective rich uncles who exist merely in their imaginations. After going on for a few minutes each trying to outdo the other one of the boys remembers that he is hungry. His friend challenges him to approach his 'uncle' for some food to which he replies 'er hot ongezogt deym _shvaytsar_ er zol mikh nisht aranlozen'. From the context I take a shvaytsar to mean a butler. Is this possibly the origin of shvitser? A person with a menial job trying to be moyshe groys. Or as they say a knaker on a nin. David Herskovic ---------------------------------------------------- End of Mendele Vol. 6.042