Mendele: Yiddish literature and language ______________________________________________________ Contents of Vol. 07.106 November 23, 1997 1) a tsveyter oytser--niborskis verterbukh (Noyekh Miller) 2) Yiddish radio jingles (Rick Turkel) 3) Davenen 'of our fathers' ?! (Bob Hoberman) 4) Radio jingles (Abe Bloom) 5) Yiddish Radio Jingles (Bernard Katz) 6) d'avinan (A. Manaster Ramer) 7) Leon Kobrin's _Yankl Boyle_ (Al Grand) 8) Yiddish wedding poem? (Andrew Campbell) 9) Forverts un di literarishe velt (Sholem Berger) 1)---------------------------------------------------- Date: Thu, 20 Nov 1997 14:04:45 -0500 From: Noyekh Miller Subject: a tsveyter oytser--niborskis verterbukh yitskhok niborski's _verterbukh fun loshn-koydesh-shtamike verter in yidish_ (medem bibliotek, pariz, 1997) iz mit a por teg tsurik ongekumen. un teykef a khisoren: es iz bloyz fun papir eyngebindn, un khotsh es vayst oys tsu zayn voyle melokhe hob ikh shtark moyre az in a por khadoshim tsayt vet es shoyn bay mir zayn a tsirisens. lemay farvos? me volt gekent zogn tsulib dem vos di kale iz tsu sheyn; d"h az dos iz a bukh vos lost zikh poshet nisht aroys fun di hent! yetst hot undzer balibter stutchkof a shutef. af english iz faran der termin "instant classic" un khotsh me muz zikh geveyntlikh bavorenen kegn aza mevines gloyb ikh az in itsikn fal meg men es zogn. ot a por bayshpil: ____________ ahave-rabe di "groys libshaft", ershte verter un nomen fun a tfile vos me zogt far shma yisroel. ahave-rabe-prishtshiklekh : (humor) yetser-hore-bleterlekh, prishtshiklekh vos bavayzn zikh geveyntlikh bay dervaksene yinglekh afn ponem. ____________ elef-hashishi der (kabole) 'zekster yortoyznt" fun di zeks toyznter vos di velt darf shteyn; vayte tsukunft; ergets vayt; vayt fun der teme. * zayn velt shteyt shtol-un-ayzn, un zi vet azoy shteyn bizn elef-hashishi (perets). _____________ may deko|amre rabonen (talmud) vos andere gelernte zogn. may deko|amre rebetsn (parodie) vos di rebetsn zogt. * zi iz shoyn yorn mayn ployniste, nor kh'veys nokh alts nisht may deko|amre rebetsn (y. bashevis). ______________ mutl-besofek unter a fregtsykhn, nisht zikher, nisht bashtetikt. * er nishtert oys verter, vos zenen mutl-besofek benegeye zeyer oysshprakh (a.a. robak). _______________ un nokh un nokh. a sude, a banket. vayter a zakh: dos vort "davenen" gefint zikh nisht tsvishn di loshn-koydesh-shtamike verter. kayn khidesh nisht--farkert--ober.. :-) a yasher-koyekh kumt yitskhok niborskin un zayn mithelfer shimen nayberg. alevay veln zey in der tsveyte oysgabe undz gebn etimologishe protim, vayl fun di protim kumt di greste hanoe. tsulib dem volt di farfaser gekumen oylemove un azoyne vi mikh voltn tsufridn geblibn mit an oylem-aze|ikn ganeydn. Noyekh Miller 2)---------------------------------------------------- Date: Thu, 20 Nov 1997 14:14:48 -0500 From: rturkel@cas.org (Rick Turkel) Subject: Yiddish radio jingles Lee Dembart asked in mendele 07.104 for old Yiddish radio commercials. How about these: 1) For Winston cigarettes, based on the English "Winston tastes good, like a cigarette should:" Viston iz fayn, vi a sigaret darf zayn. 2) For Pepsi-Cola, based on the English "Have a Pepsi:" Nemt a pepsi. 3) For Ex-Lax: Nemt a bisl, makht a shisl. 4) For cockroach powder (related by my late father-in-law, o"h): Koyft keshi-meshi. Keshi-meshi iz di beste kakrotsh pauder in gantzn velt. 'Siz zer poshut tzu benutzn di Keshi-Meshi: nemt dem kakrotsh in eyn hand, un nemt dem Keshi-Meshi in andern hand. Shit arayn a bisl Keshi-Meshi afn kakrotsh, 'svet im gantz gut hargenen. Un az der Keshi-Meshi harget dem kakrotsh nit, nemt dem kakrotsh, shtelt im in an anvelop, un shikt im tzu unz, di Keshi-Meshi kompani, um mir veln makhn a soyf fun im. Rick Turkel 3)---------------------------------------------------- Date: Thu, 20 Nov 1997 15:43:38 -0500 (EST) From: "R. Hoberman" Subject: Davenen 'of our fathers' ?! 'Fathers' (plural) in Aramaic is avahatha (in Ashkenazic pronunciation avohoso), so 'our fathers' is avahathan (avohoson). Not avanan; there's no such Aramaic word as d-avanan 'of our fathers'. Bob Hoberman 4)---------------------------------------------------- Date: Thu, 20 Nov 1997 17:34:07 -0500 From: abe bloom Subject: Radio jingles The request for old time jingles reminded me of one posted on the back of yiddish work books that we used while attending Sholem Aleichem Folkshule in the Bronx during the mid 1920s. Tsigele, migele, kutinke ExLax is a maichel Est men up a shtikele Vert bold gut in beichel. At that time the ExLax plant,I believe was in Brooklyn, and the owner was very kind in supporting Jewish institutions. A too silent farvurfen yiddele, Abe Bloom, Greenville SC 5)---------------------------------------------------- Date: Fri, 21 Nov 1997 00:18:21 -0500 (EST) From: Bernard Katz Subject: Yiddish Radio Jingles In Mendele 07.104, Lee Dembart asks some questions about Yiddish jingles heard on radio. I cannot provide answers, but wish to point to the CD compilation and re-issue of many 78's by that great klezmer clarinetist Dave Tarras. On this CD are some off-air takes of Yiddish jingles and commercial anouncements. Unfortunately, I do not have a copy of this CD and cannot recall which company issued it, etc. Likely others can supply this information. Bernard Katz, Guelph, Ontario. 6)---------------------------------------------------- Date: Fri, 21 Nov 1997 07:46:45 -0500 (EST) From: manaster@umich.edu Subject: d'avinan I dont know enought Aramaic to know if the form is genuine, but this is what Weinreich gives in his Geshikhte v. 2 p. 313 as meaning 'fun di oves', note he does not say 'undzere oves'. This is close enough to friend Warshawsky's form. Of course, he does NOT accept this as a plausible etymology for davenen. But then his own favorite etymology does not seem very good either (it is one of the ones Birnbaum debunked). A. Manaster Ramer 7)---------------------------------------------------- Date: Fri, 21 Nov 1997 11:22:12 -0500 (EST) From: Savoyid@aol.com Subject: Leon Kobrin's _Yankl Boyle_ Can anyone tell me if the 1963 New York revival of Leon Kobrin's play _Yankl Boyle_ was performed in Yiddish or in English? I'd appreciate receiving other relevant information about the play and about the '63 revival, e.g., in which theater it played and if it's now in public domain. Al Grand 8)---------------------------------------------------- Date: Fri, 21 Nov 1997 13:13:20 -0500 (EST) From: GutShabbos@aol.com Subject: Yiddish wedding poem? Can anyone recommend a Yiddish poem that would be suitable for use in a wedding ceremony? We're looking for something relatively short (no more than 20 lines) with transliteration and English translation. a sheynem dank! Andrew Campbell 9)---------------------------------------------------- Date: Fri, 21 Nov 1997 14:31:33 -0500 From: "Sholem Berger" Subject: Forverts un di literarishe velt Zayt zhe mir ale moykhl. Kh'hob zikh shlekht oysgedrikt. Der forverts iz avade a gruntzayl fun der literarisher velt shoyn hundert yor. Gedarft hob ikh shraybn, "Congratulations on joining the majority of the Yiddish literary world which uses YIVO spelling," vayl dos iz dokh yo emes--s'rov zhurnaln banitsn zikh mit yivo-oysleyg. Dermit vil ikh oser nisht baleydikn di khosheve zhurnaln un literatn vos shraybn loyt an anderer sistem. Ikh vil nor bagrisn dem forverts, farn avekvarfn dem nisht-oysgehaltenem frierdikn oysleyg un zikh onshlisn in di rey zhurnaln, vos haltn a rikhtikn oysleyg (oder yivo oder epes andersh) far a neytikayt. Sholem Berger ______________________________________________________ End of Mendele Vol. 07.106 Address for the postings to Mendele: mendele@lists.yale.edu Address for the list commands: listproc@lists.yale.edu Mendele on the Web: http://mendele.commons.yale.edu http://sunsite.unc.edu/yiddish/mendele.html