"Postmodern Kargasa Uzerine Bir Analiz Baslangici"


     "Postmodern Kargasa Uzerine Bir Analiz Baslangici"

Aradiklarinizi bulacak misiniz? Nerede? Bir analize girismek istiyorum... Bu analizden birtakim kurallar cikaracak degilim; var olani oldugu gibi gormeye calismak, daha sonra "oldugu gibi"nin berisini ve otesini kurcalamak ve yorumla- maya calismak istiyorum. Genelleme yapmaktan kacinacagim. Dogruya ulasip ulasamayacagimi - yine simdilik - bilmiyorum; cunku, ulas- tigimi sandigim dogru yer ve anlam degistiriyor; GELECEK verili degil; dikte edilmeye calisilsa da, verili degil; verili olan BUGUN de, gelecegin bir proto-tipi, bir maketi, bir on-tasarimi degildir ve olmayacaktir(iste inanc, iste ideologya!)... Safdil iyimser miyim? Bilmem. Teslimiyetci kotumser olmamak, su an daha onemli benim icin(bizim icin?)... Asagida uzunca bir tablo bulacaksiniz. Benim "Postmodern Kargasa Uzerine Bir Analiz Baslangici" diye adlandirdigim bu tablo, sizi bir tercihe zorlamamali. Cunku, "tarihin belirli bir an'inda"ki izlenimlerimi yansitmaktadir. Bugunku izlenimlerdir bunlar, kuskucu belirleyiciligin belirsizligini tasiyabilir. Modern'in icinde, demin andim(hafazanallah), Zdanov yer aldigi gibi, McCarthy alcagi da var, unutmayalim. Ne garip, bu yaratiklarin ikisini de, Postmodern olan'in icine yerlestirmekte gucluk cekmeyebilirsiniz. Tabloda Modern'in solda, Postmodern'in sagda yer almasi da rastlan- tisaldir... 1928 yilinda harf "devrim"i yapilmasaydi Turkiye'de, modernizm sagda, Postmodernizm solda olabilirdi.(Insan basinin soldan saga, sagdan sola, yukaridan asagiya, asagidan yukariya, integral, sarmal vd. devinimleri ile bu devinimlerin bazi dizge- lerini yonlendirici ozellikleri uzerine bir inceleme hakkini sakli tutuyorum!) Analitik tabloyu izlemeye baslayabiliriz... Modernizm, modernite Postmodernizm, postmodernite ---------------------------------------------------------------- yeni deneyimler yeniden kabullenmeler karsi cikici notr ya da kabulcu gelenek karsisinda aktif gelenek karsisinda pasif yorumcu yansitmaci(yeni yansitmaci) ya oyle ya boyle hem oyle hem boyle mantiki tutarlilik retorik bilme->inanma inanma->bilme hakikat(verite) gerceklik(realite) imge simge surec an, an'lar zaman mekan bilgisayar bilgisaray politik baglanis paraxis iliskileri ethik pragma cozumleme bagdastirma kultur bilinc sorunudur kultur yasanti bicimleridir yeni yapisal ogeler ikame edici ogeler yenilenme nostalji tarihsel bilinc tarihle dusup kalkma analog->digital digital->analog demiryollari otoyollar(TEM?) butunsellik parcalilik biriciklik yineleme bir seyi imler kendisini bir seyde imler estetik anti estetik tercihci toplayici, devsirici gelecekci (duncu)-buguncu dinsiz(genelde) dincil(genelde) bitmemistir hep baslamaktadir icerilmis (gizli) gucu var gorunen guc saltiktir Avrupa Amerika Joyce Borges(*) bugun gelecek karsimizda gecmisin turettigi bugundeyiz kisisel usluplar kisisel "kisisel uslup" taklitleri "dunya nedir?" "dunya nedir?" nedir?(*) onerici varsayici yikici/yapici parcalayici/kolajci bilesimci toparlayici yarati(ureti) pastis(tureti) kendi icinde homojenlige genelde heterojenlige dunyadan sanata sanattan sanata sanatcidan dunyaya sanatcidan sanatciya akimlar kulturel ortamlar gonderen->gonderi->alici gonderen->gonderi 1->alici gonderilen<-gonderi 2<-gonderici(*) merkezi merkezkac ulkesel kuresel karmasigin amacli acikligi karmasigin amacli muglakligi kitsch dusmani kitsch'e hosgorulu(yatkin) surekli yenilik eskideki yenilik yenilikciligi oyundan yapita yapittan oyuna oyundan kural cikar kural yoktur ki oyun olsun bilimler bilgiler meta'(Arapcasi) meta(Grekcesi) kuramlar kurgular 35mm sinema filmi/kisa film videorecording/vidoeclip Leica Polaroid Steinway Yamaha Protest new age Freud Reich(*) Adorno Marcuse Avcioglu Kucukomer(*) Soutine Rouault Yuksel Arslan Bedri Baykam Henry Moore Marcel Duchamp Enis Batur Orhan Pamuk Regis Debray(onceki) Regis Debray(sonraki) politik politika politik depolitizasyon ic dinamiklesmis dis dinamik (ihrac edilemiyor) (dayatiliyor, ithali serbest) amaci kendisi disinda amaci kendi icinde Cinecitta Disneyland Lukacs Havel Timur Selcuk Ibo (rotti) Alamancilar 2. ve 3. kusak Alamancilar Ecevit(1974 iktidari) Ozal (1980'den bugune) 27 Mayis 12 Mart, 12 Eylul "asker ressamlar" kusagi ressam Kenan Evren Peter Gabriel(onceki) Peter Gabriel(simdiki) argo yeni esperanto (Anglo-Amerikanca?) cam ayna yazi/im piktogramm yasalar uygulamalar dogru/yanlis etkili/etkisiz ... ... Boyle bir tablo, eksiksiz olamiyor. Fakat yatay ikilemler hayli dogurgan. Siralama, tumuyle ozgur cagrisim sonucu; politik/sosyo- lojik/semantik obekleme yer yer var. Onyargilara dayali bir olum- lama/olumsuzlama cabasina girismedim. Baska bir deyisle, bu tablo- da modernizme ve postmodernizme birtakim isaretler var; ama, bun- larin hakikatini arastirmak baska bir calismanin konusu. Postmodernizm, modernizmin ulastigi sonuclardan birisidir. Postmodernizmin, modernizminyenilige acik bir ugragi olup olma- digi onemle tartisilmali. Postmodernizmin, bir modernist gelisim ugragi kilinip kilinamayacagi onemle irdelenmeli. Iyimser olmak icin savasmak gerek. Sag yan, urkutucu gorunuyor. Ancak, sol yanda da elestirdigim, sevmedigim, hatta nefret ettigim ogeler var. Yine de, (*) isaretli kisiler ve ogeler haric, Postmodernist dikey, modernist dikey'e bir kez daha yaklastiriyor beni. Bayanlar, baylar... Bu yaziyi surdurmeyi dusunuyorum. Modern/post- modern arasindaki bir yatay ikilem, ayri bir incelemenin konusu olabilir. Evet, bu yaziyi surdurmeyi dusunuyorum. Belki de yillar sonra.
Hulki Aktunc, VARLIK dergisi, kasim 1992, s.16-17


  • Back to Humor Page
  •