1029
 

DECRETI SECUNDA PARS CAUSA XXVL QUEST. V. e. 7-12.
 

1030
 

C. VII.
 

Sors nichil aliud quam diuinatio et mulefidnm
esse decernitur^^.
 

Item Leo IV. Episcopis Brittanniae, [e. 4.]95*
Sortes, quibus cuncta uos 96 a uestris discriminads pro¬
uinciis 97 b, (quas 98 e Patres 99 dampnauerunt) nichil aliud
quam diuinationes_ et maleficia 199 esse decernimus. Quam¬
obrem uolumus illas omnino dampnari, et ultra inter
Christianos nolumus nominari, et nei9i exerceantur ana¬
thematis i92d interdicto prohibemus i93.

C. Vili.    Jncantotores 194 a sortilegos uelut Chrisii

inimicos insequi oportet.

Item Gregorius Adriano Notarla, [lib. IX. ep. 47.]195

Peruenit ad nos,  quod  quosdam incantatores  atque

sortilegos fueris insecutus, et omnino nobis sollicitudinem

zelumque tuum gratum fuisse cognoscas i96b. Studii enimi97c

tui sit sollicite querere, et, quoscumque huiusmodi Christi

inimicos inueneris, districta 198 ultione corrigere i99.

C. IX.    Excommunicetur clericus, monachus, laicus,
dininutiones, uel unguriu, uel sortes secuins^^^.
Iiem ex Concilio Aurelianensi [L, e. 32.]iii
Si quis clericus, monachus 112 uelii3 secularis diuinatio¬
nem ii4 uel anguria crediderit ii5  obseruanda,  uel sortes,
quas mentiuntur esse sanctorum, quibuscumque putauerint
intimandas,  cum his,  qui eisii6 crediderint, ab ecclesiae
conmunione pellantur.

C. X.    Contra sortilegos, eili7 a ydolorum cultores, custodia
pastoralis inuigilet.

Item Gregorius [lib. VII. epist. 66. ad lanuarium
Episcopum 118*.

Contra ydolorumii9 cultores, uel aruspices 129 atque
sortilegos, fraternitatem tuam 121 b uehementius pastorali
hortamur inuigilare custodia 122e. Quodi24d^ sii25e emen¬
dare se 126 a talibus 127 f nolle repereris 128g, sii29h semi sunt,
uolumus 1391 uerberibus 131 k, castigari i32i, si ueroi33m liberi,
inclusione digni i34n districtaque i35 sunt ini36 penai37o diri-
gendii38p.
 

C. XI.
 

Ab ecclesia separetur auguriis et incantutionibns
deseruiens.
 

Item ex ConciUo Cariaginensi [IV.,] e. 39.i39a
Auguriis uel incantationibus seruientem 149, simihter et
ludaicis supersticionibus uel feriis inherentem a conuentu
ecclesiae separandum precipimus i4i.

C. XII.    Soriilegum ei magicam artem episcopi modis

omnibus eliminare studeant.

Iiem ex Concilio Anquirensi*, e. i.i42

Episcopi 143, eorumque 144 ministri omnibus uiribus 145 a
elaborare studeant, ut perniciosam et a zabulo i46b inuentam
sortìlegam et magicam i47 artem ex parrochiis suis penitus
eradicent 148, et si ahquem uirum auti49 muherem huiusce¬
modi i59 sceleris sectatorem inueniunt i5i e, turpiter dehone-
statum de parrochiis suis eiciant. Ait enim Apostolus i52;
„Heredcum hominem 153 post primam i54 et secundam corre-
cdonemi55d deuita, sciens, quia subuersus est qui eius¬
modi 156 e est." Subuersi sunt et a diabolo capduii57 tenen¬
tur qui relieto 158 creatore suo diaboli 159 suflfragia querunt,
et ideo a tali peste debet mundari sancta ecclesia. §. i.
Illud etiam non esti69 omittendum, quod quedam scelera¬
tae** mulieres retro post sathanam conuersae, demonum I6I
illusionibus et fantasmatibus seductae, credunt se et
profitentur, cum Diana nocturnis horis dea paganorum, uel i62
cum Herodiade, et innumera multitudine mulierum equitare
super quasdam bestias, et multa i63 f terrarum spada intem¬
pestae noctis silentio pertransire, eiusque 164 iussionibus
obedire uelut dominae, et certis noctibus euocari ad eius
semicium. Sed utinam he solae in perfidia sua perissent,
et non multos secum adi66 infidelitatis interitum pertraxis-
sent. Nam eti66g innumera multitudo hac falsa opinione
decepta hec uera esse credunt 167, et credendo a recta fide
deuiant, et errore 168 paganorum inuoluuntur, cum aliquid
diuinitads aut numinis extra unum Deum arbitrantur 169.
Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi conmissas populo
Dei 179 omni instantia predicare debent, ut nouerint hec
omnino i7i falsa esse, et non a diuino, sed a maligno spiritu
talia  fantasmata  mentibus   fidelium 1^2   irrogari i73.    §. 2.
 

EDITIO   ROMANA.

Causa XXVL Quest.V. c.7. a) vos in b) iudiciis e) quod d) sub anath. — e. 8. a) Incant. et b) cogno¬
scas. Et infra: e) Et ideo studii — e. io. a) et: deesi b) vestram e) custodia, atque publice in populo contra huius rei
viros sermonem facere, eosque a tanti labe sacrilegii et divini intentione i23 iudicii et praesentis vitae periculo adhorta-
tione suasoria revocare. d) Quos e) tamen si f) talibus atque corrigere g) repereris ferventi comprehendere zelo
te volumus et h) si quidem i) voi.: deesi k) verberibus cruciatibusque quibus ad emendationem pervenire valeant,
1) castigare m) vero sunt n) digna 0) poenitentiam p) redigendi, ut qui salubria et a mortis periculo revocanda
audire verba contemnunt, cruciatus saltem eos corporis ad desideratam mentis valeat reducere sanitatem. — e. 11.
a) e. 89. — e. 12.   a) modis   b) diabolo    e) invenerint    d) correptionem   e) huiusmodi   f) multarum   g) et: deest

NOTATIONES    CORRECTORUM.
 

C. VH. * In epistola Leonis IV. (cuius pars exstat in vetusto codice)
e. 4. haec leguntur; ffe expetentia [experientia: Ed. Mansi] autem divinatio-
num vel maleflciorum scriptum quidem iti sacris habemus canonibus, ui ipsa
ponamus, ita: Qui divinationes, etc. sup. ead. ex concilio Ancyrano. Bwde
ad illorum similitudinem sortes, quibus vos cuncta in vestris discriminatis iu¬
diciis, nil aliud, quatn quod illi Patres damnarunt, divinationes ei maleficium
esse decernimus, etc.

C. X. * Caput hoc locupletatum est ex epistola Gregorii, cum vetustis
exemplaribus collata.

C. XIL * Anquirensi: Sic etiam in vetustis. Burchardus et Ivo
habent ; Ancyrenci. Verumtamen in concilio Ancyrano graeco aut latino,
neque impresso neque manuscripto, est inventum, lioet qui tomos concilio-
 

rum ediderunt asserant haberi in quodam vetusto codice 16. librorum par-
tialium.

** Sceleratae; Pere eadem habentur apud B. Augustinum in libro
de spiritu et anima, cap. 28. et in vita Damasi Papae I. quae exstat Romae
in pervetusto de vltis sanctorum codice sanctae Mariae maioris, ubi post,
quam aliqua relata sunt ex synodo Romana, in qua Damasus Macedonium
et Apollinarem damnavit, adiungitur, anathematizatos in ea synodo esse
maleficiis, superstitionibus et incantationibus servientes. In quibus etiam
mentio est harum mulierum, quae se putabant nocturno silentio cum Hero¬
diade et Innumera multitudine mulierum super bestias equitare, et multa
terrarum spatia pertransire.
 

Causa XXVL Quest. V. can. 7. 94) discernit.; Aff 96) scr. e. a. 850. e 4. ap. Mansi XV, 883. — Jafféno. 1977. — ho Decr. XI, 8.; Ivo Pan.
VIH, 70.; CoU. tr. ff. I, 60, 9. 96) Codd. etEdd. coll. e 97) ib. Turrecrem. Ivo Decr. Pan. Coll. ir. ff. 98) Codd. coll. e 99) alii Patr.; Ivo Decr.; illi Pat.:
Colt. tr. P. 100) maleficium; Ivo Pan. CoU. ir. ff. 101) ut abscindantur: orig. Ivo Decr. Pan. Coll. tr. ff. 102) Codd. ei Edd. coll. e 103) praecipimus;
orig. Il can. 8. 104) Codd. coll. o. 105) Ep. 63. scr. ao. 601. lib. XI. ffd. Maur. — Jaffétio. 1403. —Beg. II, 368.; Burch. X, 4. (caw. coniin.); Ivo Decr. XI, 33.
(caw. coniin.); CoU. tr. ff. I, 55, 86. 106) Codd. coll o. Coll ir. ff. 107) Codd. et Edd. Beg. Coll tr. ff. 108) ita distr.: Burch. Ivo 109) corrige: Coll ir. ff. ||
can. 9. 110) Qui divinationibus, auguriis, sortibusque crediderint ab ecclesiae communione pellantur: A; Excommunicentur clerici cum laicis, oum
monachis angurii sortes secutos : ff 111) hab. ao. 511. e. 30. ap. Bruns II, 166. ; in Hisp. : e 26. ; Coll. ir. ff. II, 29, 26. 112) vel mon. ; ffffff Ed. Bas. ; aut
mon.; C; aut laicus; ff 113) vel; deesi: orig. 114) divinationes: Coll. ir. ff. 115) cred.: deesi: Hisp. 116) eum; ffffff; cum eis: Edd. Par. Lugdd. \\
can. 10. 117) ACDOH 118) Ep. 65. scr. ao. 599. lib. IX. ffd. Maur. — Jafféno. 1220. — Burch. X, 3. Ans. XI, 132.; ho Deci: XI, 32. 96. CoU. duod. ff. X, 253.
119) add.: namque; Burch.; quoque; Ivo 95. 120) aruspicum atque sortilegorum; Burch. Ivo 32. 121) Codd. et Edd. coll e Turrecrem. Burch. Ans. Ivo 32.
122) Codd. etEdd.collo. Ans. 123) intentatione: on^f. ffo 95. 12i) Codd. coll. o. 125) «6. Aws. 126) se; dees^-ffo 32. 121) Codd. eiEdd.coll.o. Ans. 128) «6.
129) ib. 130) ib. 131) «6. 132) zi. 133)*. 13i)ib.Burch. 135) poenam; Aff; districtamque .. poenam; Bdd.coZZ.o. 136) in; deesi; Aws. dw 32. 137) Codd.
coll. e; penitentia: Ans. Burch. Ivo 95. 138) Codd. et Edd. coll. o. m'ig. Burch. Ans.: — distringendi: ho 32.; religandi; ho 96.; finis canonis: Ans. Ivo 96'. ||
can. 11. 139) Codd. coll. o. — c. 83. Stati, eccl. antiq. ap. Bruns I, 149. —e/, ade 9. Disi. XVIIL —Aws. ded. XII, 84. (ex C. hab. Valent.); Beq. Il, 357.; Burch.
X, 1.: Ivo Decr. XI, 35.; ho Pan. YIU, 72.; Coll tt: ff. Il, 18, 88.; Coll duod. ff. X, 258. 140) deseru.; EGHEd. Bas. 141) prec; deesi: orig. Hisp. Ans. ded.
Beg. Burch. Coll. tr. ff. ; decernimus; Ivo Decr. \\ can. Ì2. 142) Aquirensi ; EQH; — Sumtum esse videtur ex Capiiulari truodain regum Francorum inedito. —
Profertur a Beg. Il, 371. 373. 374. inscr.: Unde supra, qua decepti Burch. X, 1. Ivo Decr. XI, 30.; Ivo Pan. VHI, 75. cowc. Ancyrani, cuius ap. Beg. capui prae¬
cedit, fontem esse putaruni. 143) ut ep. : Burch. Ivo Decr. Pan. 144) et eor.: ho Pan. 145) AEOH Edd. coll. o. Turrecrem. Coll. citi. o. 146) Codd. etEdd.
coll. 0. Ivo Pati, lil) maie&cam: Coll. citi. 0. 148) eradant: ffe,?. 149) ac: /do ffaw. 150) huiusmodi: Affff; huius; ff 151) Codd.coll.o. 152) Tit. c.3. v.10.
153) hom.: deesi: Beg. Burch. Ivo Dea-. 154) unam: ib. 155) Codd. etEdd. coll. o. Turrecrem. Ivo Pan.; admonitionem: Beg. Burch. ho Decr. 156) ABCD
Collatt citt. 0. 151) capti: Ivo Pan. 158) derelicto : Collait. citt. o. 169) a diabolo ; «6. 160) est; deesi; «6. 161) dem. ... seduct.; deesi;/»o Baw.
162) vel . . . Her.; deesi; Beg. 163) AB Collatt. citt o. 164) eius: Bffff 165) in; ffe^. Burch. ho Decr. Pan. 166) Codd. etEdd. coll o. pr. C(etiam)
167) credit . . . deviat . . . arbitratur; Beg. ho Decr. 168) in errore (errorem; Beg. Ivo Pan.) ... revolvitur; Coll. citi, e 169) esse arbit.: Burch. 170) Dei:
deesi: Beg. Burch. Ivo Pan. Ili) omnimodis: Burch. Ivo Decr. 112) infidelibus; Ed. Arg.; infidelium; A Beg. Ivo Pan. 173) add.: arbitramur: BCDEGH
Edd. coll. 0. pr. Nor. Lugdd. U. UI. (arbitrentur)

65*